بازارساز (Market Maker) چیست؟


ضرر ناپایدار (Impermanent Loss) چیست؟

آموزش و معرفی AMM(آشنایی با پلتفرم بازارساز خودکار)

آموزش و معرفی AMM در این ویدیو و مقاله مرتبط با آن به نحوه استفاده از AMM خواهیم پرداخت و شما را با بازارساز خودکار آشنا خواهیم کرد. پروتکل AMM محبوبیت زیادی این روزها بین کاربران پیدا کرده و از دلایل آن می توان به غیر متمرکزسازی، استفاده بدون نیاز به مجوز، تصمیم گیری کلی درباره توسعه و بهبود نحوه عملکرد بازارسازهای خودکار اشاره کرد. بهتره بدونین که پروتکل AMM یا بازارسازهای خودکار، بزرگترین مانع برای پذیرش گسترده صرافی های غیر متمرکز، یعنی نبود نقدینگی رو حل کرده. این ویدیو رو ببینید و مطالب مرتبط با اون رو مطالعه کنین تا با صفر تا صد این موضوع بطور کامل آشنایی پیدا کنین.

ما سعی می کنیم در ویدیوی اموزش و معرفی AMM، به بررسی پروتکل AMM بپردازیم و اطلاعاتی در مورد بازارساز خودکار یا AMM و نحوه کار بازارساز خودکار برای شما ارائه کنیم. بهتره بدونین بازار ارزهای دیجیتال در چند سال گذشته به دلیل رشد قیمت های چشمگیری که داشتن، تونستن محبوبیت زیادی به دست بیارن و افراد زیادی وارد این بازار شدن و اقدام به سرمایه گذاری کردن. همچنین با توسعه و گسترش رمز ارزها و افزایش استقبال و محبوبیت اون ها، بسترهای معاملاتی زیادی به وجود اومدن که به کاربران این امکان رو میدن تا در این پلتفرم ها، خرید و فروش ارزهای دیجیتال خودشون رو انجام بدن و به این دلیل محبوبیت زیادی به دست اوردن.
صرافی ها متمرکز به عنوان اولین نسل از صرافی های ارز دیجیتال، محیط کاربری بسیار ساده رو برای سفارش های خرید و فروش رمز ارزها فراهم کردن و به این دلیل کاربران زیادی به سمت این پلتفرم ها جذب شدن و خرید و فروش های ارز دیجیتال خودشون رو در این پلتفرم ها انجام میدن. همچنین بهتره بدونین سفارشات خرید و فروش در این نوع صرافی های، در دفتر سفارشات ثبت شده و معاملات بین خریداران و فروشنده ها در بستر صرافی انجام میشه. ولی نوع دیگه ای از صرافی ارز دیجیتال نیز وجود داره که معاملات اون ها در بستری غیر متمرکز انجام میشه، که به این صرافی ها، صرافی غیر متمرکز گفته میشه.
اگه در بازارهای مالی فعالیت داشته باشین، احتمالا با نحوه کار صرافی ها آشنا هستن. زمانی که برای معامله به صرافی های مختلف مراجعه می کنین، برای ثبت سفارش خودتون، با یه دفتر سفارش روبرو میشین و با مراجعه اون و ثبت سفارش، معامله خودتون رو انجام میدین. بهتره بدونین که در Dex ها از مکانیسمی به نام بازارساز خودکار یا AMM برای انجام معامله ها استفاده میشه. به همین منظور سعی کردیم در این ویدیوی آموزش ارز دیجیتال، اطلاعاتی در مورد بازارساز خودکار و نحوه کار بازارساز خودکار برای شما ارائه کنیم و به بررسی پروتکل AMM بپردازیم.

بازارساز خودکار چیست؟

همونطور که در ویدیوی اموزش و معرفی AMM نیز گفتیم، در دکس ها برای ثبت سفارش، مکانیسمی به اسم دفتر سفارش وجود نداره و دکس ها از پروتکل AMM یا بازارساز خودکار استفاده می کنند. بهتره بدونین بازارساز خودکار یا پروتکل AMM نوعی پروتکل موجود در صرافی های غیر متمرکز هست که از اون به عنوان قیمت گذاری دارایی ها به جای استفاده از یه دفتر سفارش، مورد استفاده قرار می گیره و به فرمول ریاضی تکیه داره. همچنین میشه بازارساز خودکار یا پروتکل AMM رو به عنوان یه ربات در نظر گرفت که قیمت یه دارایی رو مشخص و تعیین می کنه.
به عبارت دیگه برخلاف صرافی های غیر متمرکز، پلتفرم های Dex به دنبال حذف همه فرایندهای واسطه ای درگیر در معامله های ارزهای دیجیتال هستن. همچنین Dex ها از سیستم های انطباق سفارش ها و یا زیرساخت های حفاظتی پشتیبانی نمی کنند و منظور از زیرساخت های حفاظتی، جایی هست که صرافی ها از همه کلیدهای خصوصی کیف پول ها نگهداری و محافظت می کنن. بنابراین صرافی های غیر متمرکز به مستقل بودن و خودکار بودن خودشون تاکید دارن و به طوری کاربران بتونن معامله هاشون رو به صورت مستقیم از کیف پول های غیر رسمی خودشون انجام بدن، کیف پول هایی که در اون کلید خصوصی تحت کنترل خود افراد هست. برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله کیف پول ارز دیجیتال چیست؟ ما رو مطالعه نمایید.
اگه بخواهیم به زبان ساده تر، مفهوم بازارساز خودکار یا پروتکل AMM رو توضیح بدیم، می تونیم بگیم که بازارساز خودکار در اصل نوعی ربات هوشمند هست که به شما ارزش دو دارایی رو بر اساس یه فرمول نشون میده. همچنین پروتکل AMM جایگزین شیوه معاملات سنتی صرافی ها هست. بهتره بدونین که این روش با حذف دفتر های سفارش سنتی و جایگزین قراردادهای هوشمند بلاک چین، برای هر معامله ای نقدینگی لازم رو فراهم می کنه و به همین دلیل با توجه به میزان عرضه و تقاضا، قیمت رمز ارز رو تعیین می کنه.

نحوه کار بازارساز خودکار چگونه است؟

همونطور که در ویدیوی اموزش و معرفی AMM نیز در مورد نحوه کار بازارساز خودکار بازار ساز خودکار برای اولین بار در صرافی یونی سواپ راه اندازی شدن و از اون به بعد صرافی های غیر متمرکز دیگه نیز از این مکانیسم استفاده کردن. صرافی های متمرکز نیز خیلی دیر متوجه این مکانیسم شدن و زمانی که به اهمیت پروتکل AMM پی بردن، تصمیم گرفتن تا از این مکانیسم استفاده کنند و بتونن نقدینگی زیادی برای مبادلات ارزهای دیجیتال فراهم کنند. نحوه کار بازارساز خودکار به این صورت هست که صرافی میگه که روی فلان ارز دیجیتال سرمایه گذاری کن و استخر نقدینگی اون ارز دیجیتال رو تامین کن و هر کسی که روی این ارزها معامله داشته باشن، از کارمزد معاملات، سودی به دست میارن، به عبارت دیگه کاربران می تونن با این صرافی شراکت داشته باشن.
برای مثال فرض کنین که جفت ارز UNI/ETH رو انتخاب کردین و قصد دارین در ازای فروش برخی از اترهای خودتون، توکن یونی رو بخرین. بهتره بدونین برای انجام این کار باید توکن های اتر خودتون رو به استخر واریز کنین و با توجه به مقدار اترهای واریز شده و معادل اون، توکن یونی رو به دست بیارین. به این ترتیب حجم اترهایی که در استخر نقدینگی وجود داره، افزایش پیدا می کنه و تعداد توکن های یونی نیز کم میشن. همچنین این کار اونقدر تکرار میشه که معاملاتی برعکس معامله شما از طرف بقیه کاربران انجام بشه و قیمت به تعادل برسه.
بازارساز خودکار از فرمول های ریاضی از قبل تعیین شده برای پیدا کردن و حفظ قیمت ارزهای دیجیتال جفت شده استفاده می کنه. همچنین بهتره بدونین که بازارساز خودکار به هر کسی اجازه میده نقدینگی مورد نیاز برای دارایی های جفت شده رو فراهم بکنه، ولی این پروتکل به هر کسی اجازه میده تا ارائه دهنده نقدینگی باشه. علاوه بر این، بازارسازهای خودکار بازار ارزهای دیجیتال، با ارائه سطح مناسبی از نقدینگی به منظور کاهش نوسانات قیمت، شبانه روز فعالیت دارن.

استخر نقدینگی چیست؟

همونطور که در ویدیوی اموزش و معرفی بازارساز خودکار نیز گفتیم، استخر نقدینگی از اصطلاحات رایج در بازار ارزهای دیجیتال هست که کاربردهای زیادی نیز داره. بهتره بدونین استخر نقدینگی از قسمت های اصلی سیستم های مالی غیر متمرکز یا دیفای هست. همچنین استخر نقدینگی یا Liquidity pool از بخش های اساسی در حوزه بازارسازهای خودکار یا AMM، پروتکل وام دهی، تولید محصول، دارایی های دیجیتال و بیمه های درون زنجیره ای نیز شناخته میشه. علاوه بر این، استخر نقدنگی مثل یه محیط بزرگ دیجیتالی هست که بدون نیاز به هیچ مجوزی هر کاربری این امکان رو داره تا به اون نقدینگی اضافی بکنه.
استخر نقدینگی در اصل همون بازارساز خودکار یا پروتکل AMM هست که توسط قراردادهای هوشمند و به صورت اتوماتیک سفارش های خرید و فروش رو بر اساس پارامترهای از قبل تعیین شده، به همدیگه متصل میشن. بهتره بدونین که در استخر نقدینگی دیگه لازم نیست که معامله گرها با هم دیگه ارتباط داشته باشن و نقدینکی فضای استخر نیز تا زمانی که سرمایه گذاران دارایی های خودشون رو وارد استخر می کنند، وجود داره.
بازارسازهای خودکار یا پروتکل AMM در صرافی های مبتکی بر دفتر سفار، نیاز هست که همواره سفارش های معاملاتی خوشدون رو بروز کرده و نوسان قیمتی رو در نظر بگیرن. همچنین بازارساز ها باید حرفه ای باشن و زمان و تجربه لازم رو برای مدیریت استراتژی های خودشون داشته باشن، ولی در استخر نقدینگی نیازی به تخصص و استراتژی یا روش خاص نیست، به عبارتی تامین کننده های نقدینگی فقط کافیه که دارایی های خودشون رو وارد یه استخر نقدینگی کرده و بقیه کارها رو قراردادهای هوشمند واگذار کنند. علاوه بر این، قراردادهای هوشمند در صرافی غیر متمرکز مثل یونی سواپ، جوری طراحی شدن که باعث کاهش هزینه های گس میشن.

دلیل وجود پروتکل AMM چیست؟

همونطور که در ویدیوی اموزش و معرفی بازارساز خودکار نیز گفتیم، دلایل زیادی برای وجود بازارسازها وجود داره. بهتره بدونین صرافی های غیر متمرکز نقدینگی رو راحت تر و کم هزینه تر به کاربران حوزه بلاک چین و ارزهای دیجیتال ارائه میدن و قبل از به وجود اومدن Dex ها، کاربران بلاک چین و حوزه ارزهای دیجیتال، در سپرده کردن سرمایه های خودشون یا سپرده گذاری سرمایه هاشون در صرافی ها، با خطراتی مثل خطر هک شدن، کلاهبرداری صرافی ها، امکان بستن حساب کاربران توسط اون ها و. در این صرافی های روبرو بودن، ولی با وجود اومدن دکس ها، محیط امن تری برای سپرده گذاری به وجود اومد و این خطرات کاهش پیدا کرد.
وقتی کاربران در هنگام سپرده گذاری کردن در صرافی ها، با ریسک های زیادی مواجه شدن، نیاز به وجود Dex ها روز به روز بیشتر شد و به عبارتی نیاز به دکس ها در بلاک چین برای غیر متمرکز شدن معامله ها، یعنی هدف اصلی بلاک چین حس می شد و به همین دلیل، Dex ها به وجود اومدن و معامله ها در بلاک چین به صورت غیر مترکز انجام شدن و بلاک چین به این هدف خودش رسید. بهتره بدونین که قبل از ظهور شدن بازارساز خودکار یا پروتکل AMM نیز، صرافی های غیر متمرکز مثل EtherDelta و زیرو ایکس پروتکلی که بر روی بستر شبکه اتریوم به وجود اومده بودن، به دنبال استفاده از مکانیزم دفتر سفارش سنتی بودن.
پلتفرم های EtherDelta و زیرو ایکس با مسئله و مشکلاتی مثل کمبود نقدینگی نیز روبرو بودن، چون برای ایجاد هر سفارش نیاز بود تا کارمزد پرداخت بشه و زمان زیادی منتظر موند تا بلاک تایید بشه و در اخر تراکنش انجام بشه. همچنین بهتره بدونین ضعف شبکه اتریوم در مقیاس پذیری و سرعت پایین تراکنش ها نیز باعث می شد تا فقط تعدادی کمی از تراکنش ها قبل از پر شدن بلاک چین با این سفارش ها ثبت بشن.

نحوه استفاده از AMM ها چگونه است؟

همونطور که در ویدیوی اموزش و معرفی بازارساز خودکار نیز گفتیم، نحوه استفاده از AMM بسیار راحته و برای اینکه بتونین از پروتکل AMM استفاده کنین، فقط باید کیف پولتون رو متصل و تراکنش رو تایید کنین. همچنین دیگه نیازی به احراز هویت نیست و لازم نیست که به سرور صرافی های متمرکز متصل بشین، همونطور که گفتیم، نحوه استفاده از AMM ها به همین راحتی هست و پیچیدگی زیادی نداره، بنابراین هر کسی می تونه به راحتی در بازارسازهای خودکار استفاده بکنه بدون اینکه با مشکلی مواجه بشه.
نحوه استفاده از AMM ها به این صورت هست که کاربران به وب سایت پلتفرم مورد نظر مراجعه می کنند، کیف پول خودشون رو به پلتفرم DeFi متصل می کنند، دارایی یا ارز دیجیتال مورد نظر خودشون رو برای خرید یا فروش انتخاب می کنند، گزینه تبادل یا swap رو انتخاب و بعدا تراکنش رو در کیف پول دیجیتالی خودشون تایید می کنند. به این ترتیب شما می تونین ار مکانیسم بازارساز خودکار در معامله های خودتون استفاده کنین. همچنین اموزش نحوه کار با بازارساز خودکار رو در ویدیو نیز توضیح دادیم و می تونین اون رو هم مشاهده کنین.
همچنین بهتره بدونین که ارائه نقدینگی نیز مثل انجام معامله هست. به این ترتیب بعد از متصل کردن کیف پول دیجیتالیتون به پلتفرم، می تونین به بخش ارائه دهنده نقدینگی مرجعه کنین و مقدار مورد نظر یا دلخواهتون رو برای ارائه به استخر نقدینگی انتخاب کنین. نکته قابل توجه این هست که در بیشتر پروتکل ها، باید هر دو دارایی موجود رو تامین کنین. به عنوان مثال اگه قیمت اتر 2000 تتر باشه، باید یک اتر و 2000 تتر رو در استخر Dex مورد نظرتون سپرده گذاری کنین. بعدا با تایید تراکنش، می تونن توکنی رو به دست بیارین که نشون دهنده مالکیت شما در استخر نقدینگی هست. نکته قابل توجه این هست که این توکن نیز می تونه به افراد دیگه انتقال بشه و معامله نیز با توکن های مورد نظر هست.

دلیل محبوبیت بازارساز خودکار چیست؟

پروتکل AMM بخاطر داشتن مواردی مثل غیر متمرکزسازی، استفاده بدون نیاز به مجوز، تصمیم گیری کلی درباره توسعه و بهبود نحوه عملکرد بازارسازهای خودکار از مواردی هستن که باعث شدن تا پروتکل AMM محبوبیت زیادی در بین کاربران و صرافی ها به دست بیاره. بهتره بدونین که پروتکل AMM یا بازارسازهای خودکار، بزرگترین مانع برای پذیرش گسترده صرافی های غیر متمرکز، یعنی نبود نقدینگی رو حل کرده. که این کار نیز باعث شده تا بازارسازهای خودکار یا AMM محبوبیت زیادی به دست بیارن و مورد استفاده قرار بگیرن، چون این مانع تا قبل از این باعث می شد تا کاربران به استفاده از صرافی های غیر متمرکز نیاز داشته باشن.
در پلتفرم هایی که از پروتکل AMM یا بازارسازهای خودکار استفاده می کنن، برخلاف صرافی های متمرکز سنتی، هیچ ناظری وجود نداره که بتونه پروژه ها یا کاربران رو حذف بکنه. همچنین این پلتفرم ها بدون نیاز به مجوز فعالیت دارن و کاربران نیاز ندارن تا حساب های مشخص به وجود بیارن یا احراز همیت انجام بدن. این کار نیز یکی دیگه از عواملی هست که باعث شده تا محبوبیت AMM ها روز به روز بیشتر بشه. نکته قابل توجه این هست که برای اینکه بتونین از پلتفرم هایی که از پروتکل AMM بهره می برن استفاده کنین، داشتن ادرس کیف پول هست.
از نگاه پروژه ها و پروتکل های مختلف، صرافی های غیر متمرکز راهی خیلی خوب برای عرضه توکن به بازار ارز دیجیتال و افزایش میزان نقدینگی هستن. همچنین بهتره بدونین که کارمزدی برای فهرست کردن توکن وجود نداره و هر کسی می تونه برای هر توکن مورد نظر خودش یه استخر نقدینگی به وجود بیاره. علاوه بر این، عمومی سازی ارائه نقدینگی نیز به این معنی هست که در ایجاد بازار نقدینگی، توکن های جدید بدون نیاز به کمک بازارساز اقدام کرده و استخر نقدینگی خودشون رو به وجود میارن.

کدام بازارها از AMM پشتیبانی می کنند؟

در ویدیوی اموزش و معرفی AMM نیز شما رو با بازارهایی که از پروتکل AMM پشتیبانی می کنند، آشنا کردین. بهتره بدونین که به بازارهایی که از مکانیسم بازارسازی خودکار پشتیبانی می کنند، بازار AMM گفته میشه. همچنین بازار AMM در مقایسه با بازارهای معمولی، سیستم مستقل و متفاوتی رو برای پرداخت کارمزد راه اندازی و پیاده سازی می کنند. نکته قابل توجه این هست که در بازار AMM هر جفت معاملاتی یه استخر دارایی مخصوص خودش رو داره که در اون زیاد شدن و کم شدن رمز ارز قانون های معامله رو پیروی می کنه. در این قانون گفته شده تا مقدار موجودیت توکن باید همیشه ثابت بمونه. به این ترتیب، زمانی که مقدار موجودیت یه توکن کم میشه، مقدار موجودیت توکن دیگه باید زیاد بشه تا در نتیجه این مقدار ثابت بمونه.
در حال حاضر و با افزایش محبوبیت بازارسازهای خودکار، تعداد بازارهایی که از مکانیسم AMM پشتیبانی می کنند، زیاد میشه و به این ترتیب برای اینکه بتونین با برترین بازار AMM اشنایی داشته باشین و به این بازارها دسترسی داشته باشین، باید به وب سایت صرافی مورد نظر خودتون مراجعه کنین. همچنین کاربرانی که عضویت بازار AMM مرتبط با جف ارزهای CET/USDC، CET/ETH، CET/BCH، CET/BTC و CET/USDT رو در اختیار خودشون قرار دادن، این امکان رو دارن تا در 100 درصد کارمزد معاملات انجام شده در استخر نقدینگی شریک بشن.

جمع بندی و نتیجه:

ما سعی کردیم در ویدیوی اموزش و معرفی AMM، اطلاعاتی در مورد بازارسازهای خودکار یا پروتکل AMM برای شما ارائه کنیم و به بررسی نحوه استفاده از AMM ها و محبوبیت بازارسازهای خودکار بپردازیم. همونطور که گفتیم، بازارساز خودکار یا پروتکل AMM نوعی پروتکل موجود در صرافی های غیر متمرکز هست که از اون به عنوان قیمت گذاری دارایی ها به جای استفاده از یه دفتر سفارش، مورد استفاده قرار می گیره. همچنین برای به دست اوردن اطلاعات بیشتر، توصیه می کنیم تا ویدیوی اموزش و معرفی AMM رو مشاهده کنین.

آموزش و معرفی AMM(آشنایی با پلتفرم بازارساز خودکار)

آموزش و معرفی AMM در این ویدیو و مقاله مرتبط با آن به نحوه استفاده از AMM خواهیم پرداخت و شما را با بازارساز خودکار آشنا خواهیم کرد. پروتکل AMM محبوبیت زیادی این روزها بین کاربران پیدا کرده و از دلایل آن می توان به غیر متمرکزسازی، استفاده بدون نیاز به مجوز، تصمیم گیری کلی درباره توسعه و بهبود نحوه عملکرد بازارسازهای خودکار اشاره کرد. بهتره بدونین که پروتکل AMM یا بازارسازهای خودکار، بزرگترین مانع برای پذیرش گسترده صرافی های غیر متمرکز، یعنی نبود نقدینگی رو حل کرده. این ویدیو رو ببینید و مطالب مرتبط با اون رو مطالعه کنین تا با صفر تا صد این موضوع بطور کامل آشنایی پیدا کنین.

ما سعی می کنیم در ویدیوی اموزش و معرفی AMM، به بررسی پروتکل AMM بپردازیم و اطلاعاتی در مورد بازارساز خودکار یا AMM و نحوه کار بازارساز خودکار برای شما ارائه کنیم. بهتره بدونین بازار ارزهای دیجیتال در چند سال گذشته به دلیل رشد قیمت های چشمگیری که داشتن، تونستن محبوبیت زیادی به دست بیارن و افراد زیادی وارد این بازار شدن و اقدام به سرمایه گذاری کردن. همچنین با توسعه و گسترش رمز ارزها و افزایش استقبال و محبوبیت اون ها، بسترهای معاملاتی زیادی به وجود اومدن که به کاربران این امکان رو میدن تا در این پلتفرم ها، خرید و فروش ارزهای دیجیتال خودشون بازارساز (Market Maker) چیست؟ رو انجام بدن و به این دلیل محبوبیت زیادی به دست اوردن.
صرافی ها متمرکز به عنوان اولین نسل از صرافی های ارز دیجیتال، محیط کاربری بسیار ساده رو برای سفارش های خرید و فروش رمز ارزها فراهم کردن و به این دلیل کاربران زیادی به سمت این پلتفرم ها جذب شدن و خرید و فروش های ارز دیجیتال خودشون رو در این پلتفرم ها انجام میدن. همچنین بهتره بدونین سفارشات خرید و فروش در این نوع صرافی های، در دفتر سفارشات ثبت شده و معاملات بین خریداران و فروشنده ها در بستر صرافی انجام میشه. ولی نوع دیگه ای از صرافی ارز دیجیتال نیز وجود داره که معاملات اون ها در بستری غیر متمرکز انجام میشه، که به این صرافی ها، صرافی غیر متمرکز گفته میشه.
اگه در بازارهای مالی فعالیت داشته باشین، احتمالا با نحوه کار صرافی ها آشنا هستن. زمانی که برای معامله به صرافی های مختلف مراجعه می کنین، برای ثبت سفارش خودتون، با یه دفتر سفارش روبرو میشین و با مراجعه اون و ثبت سفارش، معامله خودتون رو انجام میدین. بهتره بدونین که در Dex ها از مکانیسمی به نام بازارساز خودکار یا AMM برای انجام معامله ها استفاده میشه. به همین منظور سعی کردیم در این ویدیوی آموزش ارز دیجیتال، اطلاعاتی در مورد بازارساز خودکار و نحوه کار بازارساز خودکار برای شما ارائه کنیم و به بررسی پروتکل AMM بپردازیم.

بازارساز خودکار چیست؟

همونطور که در ویدیوی اموزش و معرفی AMM نیز گفتیم، در دکس ها برای ثبت سفارش، مکانیسمی به اسم دفتر سفارش وجود نداره و دکس ها از پروتکل AMM یا بازارساز خودکار استفاده می کنند. بهتره بدونین بازارساز خودکار یا پروتکل AMM نوعی پروتکل موجود در صرافی های غیر متمرکز هست که از اون به عنوان قیمت گذاری دارایی ها به جای استفاده از یه دفتر سفارش، مورد استفاده قرار می گیره و به فرمول ریاضی تکیه داره. همچنین میشه بازارساز خودکار یا پروتکل AMM رو به عنوان یه ربات در نظر گرفت که قیمت یه دارایی رو مشخص و تعیین می کنه.
به عبارت دیگه برخلاف صرافی های غیر متمرکز، پلتفرم های Dex به دنبال حذف همه فرایندهای واسطه ای درگیر در معامله های ارزهای دیجیتال هستن. همچنین Dex ها از سیستم های انطباق سفارش ها و یا زیرساخت های حفاظتی پشتیبانی نمی کنند و منظور از زیرساخت های حفاظتی، جایی هست که صرافی ها از همه کلیدهای خصوصی کیف پول ها نگهداری و محافظت می کنن. بنابراین صرافی های غیر متمرکز به مستقل بودن و خودکار بودن خودشون تاکید دارن و به طوری کاربران بتونن معامله هاشون رو به صورت مستقیم از کیف پول های غیر رسمی خودشون انجام بدن، کیف پول هایی که در اون کلید خصوصی تحت کنترل خود افراد هست. برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله کیف پول ارز دیجیتال چیست؟ ما رو مطالعه نمایید.
اگه بخواهیم به زبان ساده تر، مفهوم بازارساز خودکار یا پروتکل AMM رو توضیح بدیم، می تونیم بگیم که بازارساز خودکار در اصل نوعی ربات هوشمند هست که به شما ارزش دو دارایی رو بر اساس یه فرمول نشون میده. همچنین پروتکل AMM جایگزین شیوه معاملات سنتی صرافی ها هست. بهتره بدونین که این روش با حذف دفتر های سفارش سنتی و جایگزین قراردادهای هوشمند بلاک چین، برای هر معامله ای نقدینگی لازم رو فراهم می کنه و به همین دلیل با توجه به میزان عرضه و تقاضا، قیمت رمز ارز رو تعیین می کنه.

نحوه کار بازارساز خودکار چگونه است؟

همونطور که در ویدیوی اموزش و معرفی AMM نیز در مورد نحوه کار بازارساز خودکار بازار ساز خودکار برای اولین بار در صرافی یونی سواپ راه اندازی شدن و از اون به بعد صرافی های غیر متمرکز دیگه نیز از این مکانیسم استفاده کردن. صرافی های متمرکز نیز خیلی دیر متوجه این مکانیسم شدن و زمانی که به اهمیت پروتکل AMM پی بردن، تصمیم گرفتن تا از این مکانیسم استفاده کنند و بتونن نقدینگی زیادی برای مبادلات ارزهای دیجیتال فراهم کنند. نحوه کار بازارساز خودکار به این صورت هست که صرافی میگه که روی فلان ارز دیجیتال سرمایه گذاری کن و استخر نقدینگی اون ارز دیجیتال رو تامین کن و هر کسی که روی این ارزها معامله داشته باشن، از کارمزد معاملات، سودی به دست میارن، به عبارت دیگه کاربران می تونن با این صرافی شراکت داشته باشن.
برای مثال فرض کنین که جفت ارز UNI/ETH رو انتخاب کردین و قصد دارین در ازای فروش برخی از اترهای خودتون، توکن یونی رو بخرین. بهتره بدونین برای انجام این کار باید توکن های اتر خودتون رو به استخر واریز کنین و با توجه به مقدار اترهای واریز شده و معادل اون، توکن یونی رو به دست بیارین. به این ترتیب حجم اترهایی که در استخر نقدینگی وجود داره، افزایش پیدا می کنه و تعداد توکن های یونی نیز کم میشن. همچنین این کار اونقدر تکرار میشه که معاملاتی برعکس معامله شما از طرف بقیه کاربران انجام بشه و قیمت به تعادل برسه.
بازارساز خودکار از فرمول های ریاضی از قبل تعیین شده برای پیدا کردن و حفظ قیمت ارزهای دیجیتال جفت شده استفاده می کنه. همچنین بهتره بدونین که بازارساز خودکار به هر کسی اجازه میده نقدینگی مورد نیاز برای دارایی های جفت شده رو فراهم بکنه، ولی این پروتکل به هر کسی اجازه میده تا ارائه دهنده نقدینگی باشه. علاوه بر این، بازارسازهای خودکار بازار ارزهای دیجیتال، با ارائه سطح مناسبی از نقدینگی به منظور کاهش نوسانات قیمت، شبانه روز فعالیت دارن.

استخر نقدینگی چیست؟

همونطور که در ویدیوی اموزش و معرفی بازارساز خودکار نیز گفتیم، استخر نقدینگی از اصطلاحات رایج در بازار ارزهای دیجیتال هست که کاربردهای زیادی نیز داره. بهتره بدونین استخر نقدینگی از قسمت های اصلی سیستم های مالی غیر متمرکز یا دیفای هست. همچنین استخر نقدینگی یا Liquidity pool از بخش های اساسی در حوزه بازارسازهای خودکار یا AMM، پروتکل وام دهی، تولید محصول، دارایی های دیجیتال و بیمه های درون زنجیره ای نیز شناخته میشه. علاوه بر این، استخر نقدنگی مثل یه محیط بزرگ دیجیتالی هست که بدون نیاز به هیچ مجوزی هر کاربری این امکان رو داره تا به اون نقدینگی اضافی بکنه.
استخر نقدینگی در اصل همون بازارساز خودکار یا پروتکل AMM هست که توسط قراردادهای هوشمند و به صورت اتوماتیک سفارش های خرید و فروش رو بر اساس پارامترهای از قبل تعیین شده، به همدیگه متصل میشن. بهتره بدونین که در استخر نقدینگی دیگه لازم نیست که معامله گرها با هم دیگه ارتباط داشته باشن و نقدینکی فضای استخر نیز تا زمانی که سرمایه گذاران دارایی های خودشون رو وارد استخر می کنند، وجود داره.
بازارسازهای خودکار یا پروتکل AMM در صرافی های مبتکی بر دفتر سفار، نیاز هست که همواره سفارش های معاملاتی خوشدون رو بروز کرده و نوسان قیمتی رو در نظر بگیرن. همچنین بازارساز ها باید حرفه ای باشن و زمان و تجربه لازم رو برای مدیریت استراتژی های خودشون داشته باشن، ولی در استخر نقدینگی نیازی به تخصص و استراتژی یا روش خاص نیست، به عبارتی تامین کننده های نقدینگی فقط کافیه که دارایی های خودشون رو وارد یه استخر نقدینگی کرده و بقیه کارها رو قراردادهای هوشمند واگذار کنند. علاوه بر این، قراردادهای هوشمند در صرافی غیر متمرکز مثل یونی سواپ، جوری طراحی شدن که باعث کاهش هزینه های گس میشن.

دلیل وجود پروتکل AMM چیست؟

همونطور که در ویدیوی اموزش و معرفی بازارساز خودکار نیز گفتیم، دلایل زیادی برای وجود بازارسازها وجود داره. بهتره بدونین صرافی های غیر متمرکز نقدینگی رو راحت تر و کم هزینه تر به کاربران حوزه بلاک چین و ارزهای دیجیتال ارائه میدن و قبل از به وجود اومدن Dex ها، کاربران بلاک چین و حوزه ارزهای دیجیتال، در سپرده کردن سرمایه های خودشون یا سپرده گذاری سرمایه هاشون در صرافی ها، با خطراتی مثل خطر هک شدن، کلاهبرداری صرافی ها، امکان بستن حساب کاربران توسط اون ها و. در این صرافی های روبرو بودن، ولی با وجود اومدن دکس ها، محیط امن تری برای سپرده گذاری به وجود اومد و این خطرات کاهش پیدا کرد.
وقتی کاربران در هنگام سپرده گذاری کردن در صرافی ها، با ریسک های زیادی مواجه شدن، نیاز به وجود Dex ها روز به روز بیشتر شد و به عبارتی نیاز به دکس ها در بلاک چین برای غیر متمرکز شدن معامله ها، یعنی هدف اصلی بلاک چین حس می شد و به همین دلیل، Dex ها به وجود اومدن و معامله ها در بلاک چین به صورت غیر مترکز انجام شدن و بلاک چین به این هدف خودش رسید. بهتره بدونین که قبل از ظهور شدن بازارساز خودکار یا پروتکل AMM نیز، صرافی های غیر متمرکز مثل EtherDelta و زیرو ایکس پروتکلی که بر روی بستر شبکه اتریوم به وجود اومده بودن، به دنبال استفاده از مکانیزم دفتر سفارش سنتی بودن.
پلتفرم های EtherDelta و زیرو ایکس با مسئله و مشکلاتی مثل کمبود نقدینگی نیز روبرو بودن، چون برای ایجاد هر سفارش نیاز بود تا کارمزد پرداخت بشه و زمان زیادی منتظر موند تا بلاک تایید بشه و در اخر تراکنش انجام بشه. همچنین بهتره بدونین ضعف شبکه اتریوم در مقیاس پذیری و سرعت پایین تراکنش ها نیز باعث می شد تا فقط تعدادی کمی از تراکنش ها قبل از پر شدن بلاک چین با این سفارش ها ثبت بشن.

نحوه استفاده از AMM ها چگونه است؟

همونطور که در ویدیوی اموزش و معرفی بازارساز خودکار نیز گفتیم، نحوه استفاده از AMM بسیار راحته و برای اینکه بتونین از پروتکل AMM استفاده کنین، فقط باید کیف پولتون رو متصل و تراکنش رو تایید کنین. همچنین دیگه نیازی به احراز هویت نیست و لازم نیست که به سرور صرافی های متمرکز متصل بشین، همونطور که گفتیم، نحوه استفاده از AMM ها به همین راحتی هست و پیچیدگی زیادی نداره، بنابراین هر کسی می تونه به راحتی در بازارسازهای خودکار استفاده بکنه بدون اینکه با مشکلی مواجه بشه.
نحوه استفاده از AMM ها به این صورت هست که کاربران به وب سایت پلتفرم مورد نظر مراجعه می کنند، کیف پول خودشون رو به پلتفرم DeFi متصل می کنند، دارایی یا بازارساز (Market Maker) چیست؟ ارز دیجیتال مورد نظر خودشون رو برای خرید یا فروش انتخاب می کنند، گزینه تبادل یا swap رو انتخاب و بعدا تراکنش رو در کیف پول دیجیتالی خودشون تایید می کنند. به این ترتیب شما می تونین ار مکانیسم بازارساز خودکار در معامله های خودتون استفاده کنین. همچنین اموزش نحوه کار با بازارساز خودکار رو در ویدیو نیز توضیح دادیم و می تونین اون رو هم مشاهده کنین.
همچنین بهتره بدونین که ارائه نقدینگی نیز مثل انجام معامله هست. به این ترتیب بعد از متصل کردن کیف پول دیجیتالیتون به پلتفرم، می تونین به بخش ارائه دهنده نقدینگی مرجعه کنین و مقدار مورد نظر یا دلخواهتون رو برای ارائه به استخر نقدینگی انتخاب کنین. نکته قابل توجه این هست که در بیشتر پروتکل ها، باید هر دو دارایی موجود رو تامین کنین. به عنوان مثال اگه قیمت اتر 2000 تتر باشه، باید یک اتر و 2000 تتر رو در استخر Dex مورد نظرتون سپرده گذاری کنین. بعدا با تایید تراکنش، می تونن توکنی رو به دست بیارین که نشون دهنده مالکیت شما در استخر نقدینگی هست. نکته قابل توجه این هست که این توکن نیز می تونه به افراد دیگه انتقال بشه و معامله نیز با توکن های مورد نظر هست.

دلیل محبوبیت بازارساز خودکار چیست؟

پروتکل AMM بخاطر داشتن مواردی مثل غیر متمرکزسازی، استفاده بدون نیاز به مجوز، تصمیم گیری کلی درباره توسعه و بهبود نحوه عملکرد بازارسازهای خودکار از مواردی هستن که باعث شدن تا پروتکل AMM محبوبیت زیادی در بین کاربران و صرافی ها به دست بیاره. بهتره بدونین که پروتکل AMM یا بازارسازهای خودکار، بزرگترین مانع برای پذیرش گسترده صرافی های غیر متمرکز، یعنی نبود نقدینگی رو حل کرده. که این کار نیز باعث شده تا بازارسازهای خودکار یا AMM محبوبیت زیادی به دست بیارن و مورد استفاده قرار بگیرن، چون این مانع تا قبل از این باعث می شد تا کاربران به استفاده از صرافی های غیر متمرکز نیاز داشته باشن.
در پلتفرم هایی که از پروتکل AMM یا بازارسازهای خودکار استفاده می کنن، برخلاف صرافی های متمرکز سنتی، هیچ ناظری وجود نداره که بتونه پروژه ها یا کاربران رو حذف بکنه. همچنین این پلتفرم ها بدون نیاز به مجوز فعالیت دارن و کاربران نیاز ندارن تا حساب های مشخص به وجود بیارن یا احراز همیت انجام بدن. این کار نیز یکی دیگه از عواملی هست که باعث شده تا محبوبیت AMM ها روز به روز بیشتر بشه. نکته قابل توجه این هست که برای اینکه بتونین از پلتفرم هایی که از پروتکل AMM بهره می برن استفاده کنین، داشتن ادرس کیف پول هست.
از نگاه پروژه ها و پروتکل های مختلف، صرافی های غیر متمرکز راهی خیلی خوب برای عرضه توکن به بازار ارز دیجیتال و افزایش میزان نقدینگی هستن. همچنین بهتره بدونین که کارمزدی برای فهرست کردن توکن وجود نداره و هر کسی می تونه برای هر توکن مورد نظر خودش یه استخر نقدینگی به وجود بیاره. علاوه بر این، عمومی سازی ارائه نقدینگی نیز به این معنی هست که در ایجاد بازار نقدینگی، توکن های جدید بدون نیاز به کمک بازارساز اقدام کرده و استخر نقدینگی خودشون رو به وجود میارن.

کدام بازارها از AMM پشتیبانی می کنند؟

در ویدیوی اموزش و معرفی AMM نیز شما رو با بازارهایی که از پروتکل AMM پشتیبانی می کنند، آشنا کردین. بهتره بدونین که به بازارهایی که از مکانیسم بازارسازی خودکار پشتیبانی می کنند، بازار AMM گفته میشه. همچنین بازار AMM در مقایسه با بازارهای معمولی، سیستم مستقل و متفاوتی رو برای پرداخت کارمزد راه اندازی و پیاده سازی می کنند. نکته قابل توجه این هست که در بازار AMM هر جفت معاملاتی یه استخر دارایی مخصوص خودش رو داره که در اون زیاد شدن و کم شدن رمز ارز قانون های معامله رو پیروی می کنه. در این قانون گفته شده تا مقدار موجودیت توکن باید همیشه ثابت بمونه. به این ترتیب، زمانی که مقدار موجودیت یه توکن کم میشه، مقدار موجودیت توکن دیگه باید زیاد بشه تا در نتیجه این مقدار ثابت بمونه.
در حال حاضر و با افزایش محبوبیت بازارسازهای خودکار، تعداد بازارهایی که از مکانیسم AMM پشتیبانی می کنند، زیاد میشه و به این ترتیب برای اینکه بتونین با برترین بازار AMM اشنایی داشته باشین و به این بازارها دسترسی داشته باشین، باید به وب سایت صرافی مورد نظر خودتون مراجعه کنین. همچنین کاربرانی که عضویت بازار AMM مرتبط با جف ارزهای CET/USDC، CET/ETH، CET/BCH، CET/BTC و CET/USDT رو در اختیار خودشون قرار دادن، این امکان رو دارن تا در 100 درصد کارمزد معاملات انجام شده در استخر نقدینگی شریک بشن.

جمع بندی و نتیجه:

ما سعی کردیم در ویدیوی اموزش و معرفی AMM، اطلاعاتی در مورد بازارسازهای خودکار یا پروتکل AMM برای شما ارائه کنیم و به بررسی نحوه استفاده از AMM ها و محبوبیت بازارسازهای خودکار بپردازیم. همونطور که گفتیم، بازارساز خودکار یا پروتکل AMM نوعی پروتکل موجود در صرافی های غیر متمرکز هست که از اون به عنوان قیمت گذاری دارایی ها به جای استفاده از یه دفتر سفارش، مورد استفاده قرار می گیره. همچنین برای به دست اوردن اطلاعات بیشتر، توصیه می کنیم تا ویدیوی اموزش و معرفی AMM رو مشاهده کنین.

مقدمه

بازار ساز خودکار (Automated Market Maker) که به اختصار آن را AMM می‌نامیم، پیچیده تر از آن است که بنظر می رسد.

تیم تحلیلی رادین می پردازد به این که بازار ساز خودکار (AMM) چیست و چگونه عمل می کند.

آیا تا به حال فکر کرده اید که صرافی های غیرمتمرکز (DEX) چگونه معاملات را انجام می دهند و قیمت دارایی ها را مشخص می کنند؟

برخلاف صرافی های سنتی، صرافی های غیرمتمرکز از بازار ساز خودکار (AMM) برای فعال کردن یک سیستم تجاری که مستقل، دارای قابلیت نقدشوندگی و خودکار است، استفاده می کنند.

برای درک بهتر بازار ساز خودکار در ادامه با ما همراه باشید.

بازار سازی (Market Making) چیست؟

قبل از اینکه به نکات فنی مربوط به بازار ساز خودکار بپردازیم، باید مفهوم بازارسازی را از چشم انداز مالی بررسی کنیم.

بازارسازی همانطور که از نام آن پیداست، فرایند تامین قیمت دارایی ها و تأمین همزمان نقدینگی بازار است. به عبارت دیگر، یک بازار ساز برای یک دارایی مالی نقدینگی ایجاد می کند. همچنین بازار ساز باید راهی برای پاسخگویی به درخواست های معامله گران پیدا کند. در نتیجه به نوبه خود در قیمت گذاری دارایی مذکور نقش دارد.

به عنوان مثال، فرض کنید صرافی بیت کوین از دفتر سفارشات و سیستم تطبیق سفارشات برای تسهیل معاملات بیت کوین استفاده می کند. در بازارساز (Market Maker) چیست؟ اینجا، دفتر سفارش قیمت های موردنظر معامله گران برای خرید و فروش بیت کوین را ثبت می کند.

از طرف دیگر، سیستم تطبیق سفارشات، سفارش خرید و فروش را مطابقت داده و تسویه می کند. این سیستم به طور خودکار جدیدترین قیمتی که بیت کوین معامله شده را به عنوان قیمت بازار درنظر گرفته می شود.

در برخی موارد که تعداد طرف های تجاری برای معامله کافی نیست، گفته می شود که بازار دچار کمبود نقدینگی شده یا مستعد لغزش است. لغزش زمانی اتفاق می افتد که پردازش حجم زیاد سفارشات باعث می شود قیمت دارایی بالا یا پایین برود و نوسان داشته باشد.

برای جلوگیری از این اتفاق، برخی از صرافی ها خدمات حرفه ای را در قالب کارگزاران، بانک ها و دیگر سرمایه گذاران نهادی برای تامین نقدینگی به کار می گیرند. این نهادها با ارائه سفارشات خرید که متناسب با سفارشات معامله گران است، اطمینان حاصل می کنند که همیشه افرادی برای معامله با آنها وجود دارند. فرآیند تامین نقدینگی همان چیزی است که ما آن را بازار سازی می نامیم و واحدهایی که نقدینگی را ارائه می دهند، بازار ساز هستند.

اکنون که درک کرده اید بازارسازی چیست، درک عملکرد یک بازارساز خودکار آسان تر است.

پس Automated Market Maker چیست؟

طبق توضیحات بالا، واضح است که سازندگان بازار ارزهای دیجیتال به طور شبانه روزی تلاش می کنند تا با ارائه سطح نقدینگی مناسب، نوسان قیمت را کاهش دهند.

اگر راهی برای دموکراتیزه کردن این فرایند وجود داشته باشد به گونه ای که افراد عادی بتوانند به عنوان بازار ساز عمل کنند، چه می شود؟ اینجاست که بازار ساز خودکار وارد عمل می شود.

بر خلاف معاملات متمرکز، صرافی های غیر متمرکز، دفتر ثبت سفارشات، سیستم های تطبیق سفارش و نهادهای مالی را که به عنوان بازار ساز عمل می کنند از بین می برند.

برخی از پروتکل های غیرمتمرکز عبارتند از: Uniswap ،Sushi ،Curve و Balancer هستند. هدف آنها حذف ورود اشخاص ثالث است تا کاربران بتوانند معاملات را مستقیماً از کیف پول شخصی خود انجام دهند.

به این ترتیب، اکثر فرایندها توسط قراردادهای هوشمند اجرا و اداره می شوند.

به عبارت دیگر، بازار ساز خودکار به معامله گران اجازه می دهد تا با استفاده از قراردادهای هوشمند برنامه ریزی شده، درجهت تامین نقدینگی و قیمت گذاری فعالیت داشته باشند.

این مفهوم بازار ساز خودکار را توصیف می کند، اما مفهوم فرایندها و سیستم های اساسی دخیل در این امر را خیر.

Automated Market Maker :

یک معامله گر خودکار است که بدون احتیاج به شما، در صرافی غیرمتمرکز معامله انجام می دهد.

یک معامله گر حرفه ای است که برای صرافی نقدینگی را فراهم می کند.

سیستمی است که از طریق معاملات خودکار نقدینگی را تأمین می کند.

Automated Market maker چگونه عمل می کند؟

اولین و مهمترین نکته این است که بازار ساز خودکار نوعی پروتکل صرافی غیرمتمرکز است که برای قیمت گذاری دارایی ها به یک فرمول ریاضی متکی است.

همچنین توجه داشته باشید که این پروتکل به افراد اجازه می دهد که به یک تامین کننده نقدینگی تبدیل شوند.

ضرر ناپایدار (Impermanent Loss) چیست؟

اگرچه بازار ساز خودکار سود قابل توجهی به تامین کننده های نقدینگی ارائه می‌دهد، اما ریسک‌های زیادی هم وجود دارد. شایع ترین آن ضرر ناپایدار است. این پدیده زمانی بوجود می‌آید که نسبت قیمت دارایی ها در یک مجموعه نقدینگی تغییر کند. تامین کننده هایی که وجوه خود را در استخرهای آسیب دیده واریز کرده اند، به طور خودکار متحمل ضرر می شوند. هرچه نوسان قیمت بیشتر باشد، این ضرر بیشتر خواهد بود. با این حال، به یک دلیل این ضرر ناپایدار نامیده می‌شود.

با توجه به تغییر قیمت، توصیه می شود توکن های داخل استخر را برداشت نکنید؛ زیرا امکان اینکه میزان ضرر کم شود، وجود دارد. ضرر هنگامی از بین می‌رود که قیمت توکن‌ها به مقدار اولیه‌ای که در آن واریز شده‌اند، برگردد. کسانی که قبل از بازگشت قیمت‌ها وجوه خود را برداشت می‌کنند دائماً ضرر می‌کنند. با این وجود این امکان وجود دارد که درآمد دریافتی از طریق هزینه‌های معاملاتی بتواند چنین خساراتی را پوشش دهد.

سخن پایانی

طی دو سال گذشته، بازار ساز خودکار جایگاه خود را بعنوان سیستم های جدیدی برای معاملات غیرمتمرکز ثابت کرده اند. در این مدت، شاهد ظهور تعداد زیادی از صرافی های غیرمتمرکز (DEX) هستیم که بصورت مداوم باعث حباب قیمتی دیفای (DeFi) می شوند. گرچه این به معنای بی عیب و نقص بودن این رویکرد نیست، اما پیشرفت های ثبت شده در ۱۲ ماه گذشته نشان دهنده خدماتی است که بازار ساز خودکار ارائه می دهد. باید دید در آینده چه اتفاقی می افتد.

Automated-Market-Maker-scaled

کوین ایران اولین و بزرگترین رسانه خبری فارسی زبان حوزه رمزارز ها، فناوری های غیرمتمرکز و پلتفرم های مرتبط با بلاکچین است. مجموعه کوین ایران اولین مجموعه ثبت شده این حوزه نیز می­باشد که در تاریخ 1395/07/18به صورت رسمی ثبت گردیده است. فعالیت وب سایت کوین ایران از سال 1392 با هدف اطلاع رسانی، مشاوره و آموزش صحیح به جامعه مخاطب فارسی زبان و علاقمندان به تکنولوژی بلاکچین و رمزارزها آغاز گردید. در 14 دی ماه 1392 اولین مقاله وب سایت با عنوان “بیتکوین چیست؟” منتشر شد

در سال 1395 اهداف بلند مدت و استراتژی کوین ایران تدوین گردید و بر این اساس راهبری وب سایت و تحریریه به تیمی از افراد متخصص و فعال در این حیطه و هماهنگ با تیم مدیریتی واگذار شد. از جمله اهداف ترسیم شده در استراتژی بلند مدت کوین ایران می­توان به ایجاد محیطی پژوهشی و آموزشی در راستای آگاهی رسانی صحیح و استفاده از فناوری بلاکچین برای جامعه مخاطب فارسی زبان و همچنین کمک به گسترش اکوسیستم رمزارز و بلاکچین در داخل کشور اشاره نمود. فعالیت های این رسانه با تصمیم­گیری جمعی هیات مدیران اداره می­شود.

کوین ایران اولین و بزرگترین پایگاه خبری فارسی زبان در حوزه فناوری بلاکچین ، ارزهای رمزگزاری شده و پلتفرم های مرتبط با بلاکچین است .

بازارساز خودکار (AMM) چیست؟

بازارساز خودکار (AMM) چیست؟

بازارسازان خودکار (AMM) کاربران را تشویق می‌کنند تا در ازای سهمی از کارمزد تراکنش و توکن‌های رایگان، به ارائه دهندگان نقدینگی تبدیل شوند.

بازارساز خودکار

هنگامی که Uniswap در سال 2018 راه اندازی شد، اولین پلتفرم غیرمتمرکز بود که با موفقیت از سیستم سازنده بازار خودکار (AMM) بهره می‌برد.

یک بازارساز خودکار (AMM) پروتکل زیربنایی است که تمام صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX) را تغذیه می‌کند. صرافی‌های غیرمتمرکز به کاربران کمک می‌کنند تا با اتصال مستقیم و بدون واسطه، کاربران ارزهای دیجیتال را مبادله کنند. به عبارت ساده‌تر، بازارسازان خودکار، مکانیسم‌های معاملاتی مستقلی هستند که نیاز به مبادلات متمرکز و تکنیک‌های بازارسازی مرتبط را از بین می‌برند. در این مقاله، نحوه عملکرد این بازارسازان خودکار (AMM) را بررسی خواهیم کرد.

  • بیشتر بخوانید: DeFi چیست و چه تفاوتی با CeFi دارد؟

اما در ابتدا اجازه دهید نگاهی به بازارسازان بیاندازیم.

بازارساز چیست؟

یک بازارساز فرآیند مورد نیاز برای تأمین نقدینگی جفت‌های معاملاتی در صرافی‌های متمرکز را تسهیل می‌کند. یک صرافی متمرکز بر عملیات معامله‌گران نظارت میکند و یک سیستم خودکار ارائه می‌دهد که تضمین می‌کند سفارشات معاملاتی مطابقت دارند. به عبارت دیگر، وقتی معامله‌گر A تصمیم می‌گیرد 1 بیت کوین را به قیمت روز بخرد، صرافی اطمینان حاصل می‌کند که معامله‌گر B را پیدا خواهد کرد که او نیز مایل باشد 1 بیت کوین را نرخ ارز ترجیحی معامله‌گر A خریداری کند. به این ترتیب، صرافی متمرکز، کم و بیش واسطه‌ی بین معامله‌گر A و معامله‌گر B است. وظیفه‌ی آن این است که فرآیند را تا حد امکان بدون نقص انجام دهد و سفارش‌های خرید و فروش کاربران را در زمان کوتاهی مطابقت دهد.

بنابراین، اگر صرافی نتواند منطبقات مناسب را برای سفارشات خرید و فروش به صورت آنی پیدا کند، چه اتفاقی رخ خواهد داد؟

در چنین سناریویی می‌گوییم نقدینگی دارایی‌های مورد نظر کم است.

نقدینگی از نظر معاملاتی به این موضوع اشاره دارد که چگونه می‌توان یک دارایی را به راحتی خرید و فروش کرد. نقدینگی بالا نشان می‌دهد که بازار فعال است و معامله‌گران زیادی در حال خرید و فروش یک دارایی خاص هستند. برعکس، نقدینگی کم به این معنی است که فعالیت کمتری وجود دارد و خرید و فروش دارایی دشوارتر است.

زمانی که نقدینگی کم است، لغزش‌ها رخ می‌دهند. به عبارت دیگر، قیمت یک دارایی در نقطه اجرای معامله، قبل از تکمیل معامله، به میزان قابل توجهی تغییر می‌کند. این اتفاق اغلب در بازار کریپتو رخ می‌دهد. از این رو، صرافی‌ها باید اطمینان حاصل کنند که معاملات به صورت آنی انجام شوند تا لغزش قیمت‌ها کاهش یابد.

برای دستیابی به یک سیستم معاملاتی سیال، صرافی‌های متمرکز به معامله‌گران حرفه‌ای یا مؤسسات مالی برای تأمین نقدینگی برای جفت‌های معاملاتی متکی هستند. این نهادها برای مطابقت با سفارش‌های معامله‌گران خرده‌فروش، چندین سفارش پیشنهادی ایجاد می‌کنند. با این کار، صرافی می‌تواند اطمینان حاصل کند که طرف مقابل برای همه معاملات همیشه در دسترس است. در این سیستم تأمین کنندگان نقدینگی نقش بازارسازان را بر عهده می‌گیرند. به عبارت دیگر بازارسازان فرِآیند مورد نیاز برای تأمین نقدینگی جفت‌های معاملاتی را تسهیل می‌کنند.

بازارساز خوکار یا AMM چیست؟

برخلاف صرافی‌های متمرکز، صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX) به دنبال ریشه کن کردن تمام فرآیند‌های میانی درگیر در معاملات کریپتو هستند. آنها از سیستم‌های تطبیق سفارش یا زیرساخت‌های نگهبانی پشتیبانی نمی‌کنند (که در آن صرافی‌ همه‌ی کلیدهای خصوصی کیف پول را در اختیار دارد). به این ترتیب، صرافی‌های غیرمتمرکز به کاربران خود استقلال بیشتری می‌دهند به طوری که کاربران می‌توانند معاملات را مستقیماً از کیف پول‌هایی که در آن کلید خصوصی در کنترل خود فرد است، آغاز کنند.

  • بیشتر بخوانید: کیف پول ارز دیجیتال چیست؟

همچنین صرافی‌های غیرمتمرکز، سیستم‌های تطبیق سفارش و دفترهای سفارش را با پروتکل‌های مستقلی به نام AMM جایگزین می‌کنند. این پروتکل‌ها از قراردادهای هوشمند برای تعیین قیمت دارایی‌های دیجیتال و تأمین نقدینگی بهره می‌برند. در اینجا پروتکل، نقدینگی را در قراردادهای هوشمند جمع می‌کند. در اصل، کاربران از نظر فنی با طرف مقابل معامله نمی‌کنند، در عوض آنها در مقابل نقدینگی قفل شده در قراردادهای هوشمند معامله می‌کنند. این قراردادهای هوشمند، معمولاً به عنوان استخر نقدینگی شناخته می‌شوند.

شایان ذکر است، تنها افراد یا شرکت‌های با ارزش خالص می‌توانند نقش تأمین کننده نقدینگی را در مبادلات سنتی بر عهده بگیرند. در مورد بازارسازان خودکار، هر نهادی می‌تواند تا زمانی که الزامات کدگذاری شده در قرارداد هوشمند را برآورده کند، ارائه دهنده‌ی نقدینگی باشد. نمونه‌هایی از بازارسازان خودکار (AMM) عبارتند از Balancer ،Uniswap و Curve.

بازارسازان خودکار (AMM) چگونه کار می‌کنند؟

دو نکته مهم وجود دارد که باید ابتدا در مورد AMM بدانید:

جفت‌های معاملاتی که معمولاً در یک صرافی متمرکز می‌یابید، به عنوان «استخر نقدینگی» منحصر در AMM وجود دارند. برای مثال اگر می‌خواهید اتر (ETH) را با تتر (USDT) معامله کنید، باید یک استخر نقدینگی ETH/USDT پیدا کنید.

هر کسی می‌تواند به جای استفاده از بازارسازان اختصاصی، نقدینگی این استخرها را با سپرده‌گذاری هر دو دارایی ارائه شده در استخر، تأمین کند. به عنوان مثال، اگر می‌خواهید یک ارائه دهنده نقدینگی برای استخر ETH/USDT شوید، باید نسبت از پیش تعیین شده مشخصی از ETH و USDT را واریز نمایید.

برای اطمینان از اینکه نسبت دارایی‌ها در استخرهای نقدینگی تا حد امکان متعادل باقی می‌ماند و برای از بین بردن اختلاف قیمت گذاری دارایی‌های ادغام شده، AMM از معادلات ریاضی از پیش تعیین شده استفاده می‌کند. برای مثال، Uniswap و بسیاری دیگر از پروتکل‌های مبادله DeFi از یک معادله x*y=k ساده برای تنظیم رابطه ریاضی بین دارایی‌های خاص موجود در استخرهای نقدینگی استفاده می‌کنند.

در اینجا x نشان‌دهنده مقدار دارایی A است، y نشان‌دهنده مقدار دارایی B است و k یک ثابت است.

در اصل، استخرهای نقدنگی Uniswap همیشه حالتی را حفظ می‌کنند که به موجب آن ضرب قیمت دارایی A و قیمت B همیشه با همان عدد برابر است.

برای درک اینکه چگونه این روش کار می‌کند، اجازه دهید از استخر نقدینگی ETH/USDT به عنوان نمونه استفاده کنیم. وقتی ETH توسط معامله‌گران خریداری می‌شود، USDT را به استخر اضافه می‌کنند و ETH را از آن حذف می‌کنند. این اتفاق باعث می‌شود که مقدار ETH در استخر کاهش یابد که به نوبه خود باعث افزایش قیمت ETH به منظور تحقق اثر تعادل x*y=k خواهد شد. در مقابل، چون USDT بیشتری به استخر اضافه شده است، قیمت USDT کاهش می‌یابد. هنگامی که USDT خریداری می‌شود، این اتفاق برعکس رخ خواهد داد. قیمت ETH در استخر کاهش می‌یابد در حالی که قیمت USDT افزایش خواهد داشت.

بازارسازان خودکار (AMM) کاربران را تشویق می‌کنند تا در ازای سهمی از کارمزد تراکنش و توکن‌های رایگان، به ارائه دهندگان نقدینگی تبدیل شوند.

هنگامی که سفارش‌های بزرگ در AMM ثبت می‌شوند و مقدار قابل توجهی از موجودی یک توکن حذف یا به استخر اضافه می‌شود، می‌تواند باعث ایجاد اختلافات قابل توجهی بین قیمت دارایی در استخر و قیمت بازار آن (قیمتی که با آن در چندین صرافی معامله می‌شود) ظاهر شود. به عنوان مثال قیمت بازار اتریوم ممکن است 1500 دلار باشد، اما در یک استخر، این امکان وجود دارد که به 1200 دلار نیز برسد زیرا شخصی مقدار قابل توجهی اتریوم را به یک استخر اضافه کرده تا توکن دیگری را حذف کند.

این بدان معناست که ETH با تخفیف در استخر معامله می‌شود و فرصت خوبی برای آربیتراژ فراهم شده است. تجارت آربیتراژ، استراتژی یافتن تفاوت بین قیمت یک دارایی در مبادلات متعدد است. در آربیتراژ شما یک دارایی را در یک پلتفرمی که قیمت آن دارایی در آن پایینتر است خریداری می‌کنید و سپس آن را در پلتفرمی دیگر با قیمت بالاتر به فروش می‌رسانید.

برای AMM، معامله‌گران آربیتراژ انگیزه مالی دارند تا دارایی‌هایی را بیابند که با تخفیف در استخرهای نقدینگی معامله می‌شوند و آنها را خریداری کنند تا زمانی که قیمت دارایی مطابق با قیمت بازار آن بازگردد.

به عنوان مثال، اگر قیمت اتریوم در استخر نقدینگی در مقایسه با نرخ ارز آن در سایر بازارها پایین باشد، معامله‌گران آربیتراژ می‌توانند با خرید ETH در استخر با نرخ پایین‌تر و فروش آن با قیمت بالاتر در مبادلات خارجی از این مزیت استفاده کنند. با هر معامله، قیمت اتریوم به تدریج بهبود می‌یابد تا زمانی که با نرخ استاندارد بازار مطابقت پیدا کند.

توجه داشته باشید که فرمول x*y=k که برای Uniswap است تنها یکی از فرمول‌های ریاضی است که امروزه توسط بازارسازان خودکار استفاده می‌شود. به عنوان مثال، Balancer از شکل بسیار پیچیده‌تری از رابطه ریاضی استفاده می‌کند که به کاربران اجازه می‌دهد تا 8 دارایی دیجیتال را در یک استخر نقدینگی واحد ترکیب کنند. از سوی دیگر، Curve از یک فرمول ریاضی مناسب برای جفت کردن استیبل کوین‌ها یا دارایی‌های مشابه استفاده می‌کند.

نقش تأمین کنندگان نقدینگی در AMM

همانطور که قبلاً بحث شد، بازارسازان خودکار (AMM) برای عملکرد صحیح نیاز به نقدینگی دارند. استخرهایی که بودجه کافی ندارند، در معرض لغزش خواهند بود. برای کاهش لغزش‌ها، بازارسازان خودکار (AMM) کاربران را تشویق می‌کنند که دارایی‌های دیجیتال را در استخرهای نقدینگی سپرده‌گذاری کنند تا سایر کاربران بتوانند با این وجوه معامله کنند. به عنوان انگیزه، پروتکل به ارائه دهندگان نقدینگی (LPs) با کسری از کارمزد پرداخت شده در تراکنش‌های انجام شده در استخر، پاداش می‌دهد. به عبارت دیگر، اگر سپرده شما نشان دهنده 1 درصد از نقدینگی قفل شده در یک استخر باشد، یک توکن LP دریافت خواهید کرد که نشان دهنده 1 درصد از کارمزد تراکنش برای 1 درصد انباشه آن استخر است. هنگامی که یک ارائه دهنده نقدینگی می‌خواهد از استخر خارج شود، توکن LP خود را بازخرید می‌کند و سهم خود را از کارمزد تراکنش دریافت خواهد کرد.

علاوه بر این، بازارسازان خودکار، توکن‌های حاکمیتی را برای LP و همچنین معامله‌گران صادر می‌کنند. همانطور که از نام آن پیداست، یک توکن حاکمیتی به دارنده این اجازه را خواهد داد تا در مورد مسائل مربوط به حاکمیت و توسعه پروتکل AMM حق رأی داشته باشد.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.